Met Mondriaan en de kunstenaars die werken in de geest van Bauhaus, deelt Frank Dammers ( Zwolle, 1951 ) de behoefte om in zijn kunst uiting en vorm te geven aan de ideologie van de betere wereld. Zijn fascinatie voor de architectuur spreekt uit de geometrische en evenwichtige opbouw van de composities waarin elk kleurvlakje op zijn plaats valt. Uit het arbeidsintensieve scheppingsproces spreekt zijn voorkeur voor het aangaan van uitdagingen. Het verschil met het werk van andere geometrisch-abstracte schilders schuilt in de mate van herkenbaarheid van de voorstelling. Dammers componeert stadssilhouetten die moeiteloos te herleiden zijn tot hun oorsprong We herkennen de skyline van New York en Los Angeles even makkelijk als de in geometrische patronen gevatte 'Art Heads' of de lappendeken van kleurvlakken die een piramide voorstelt. Op ingenieuze wijze speelt Frank Dammers met ruimte en perspectief. Daarbij doet zijn werk denken aan dat van Esscher. Zijn wereld is feitelijk te mooi om waar te kunnen zijn. Harmonie, evenwicht en natuurlijke beleving houden gelijke tred in schilderijen die het oog strelen en verbazen, maar ook misleiden.


De uitdrukking ‘Only the sky is the limit’ zou een lijfspreuk van Frank Dammers kunnen zijn. Ondanks alle tegenslagen die hij in zijn leven heeft gekend, heeft hij zijn positieve instelling behouden. Hij voelt zich verbonden met de mentaliteit van al degenen die ondanks de zware klappen die zij als gevolg van de aanslagen van 9/11 opliepen, de onverzettelijkheid en de energie toonden om door te gaan. Voor Dammers is de USA meer dan het land van de onbegrensde mogelijkheden. Hij herkent er ook de wil om de wereld te laten zien dat tegenslagen er zijn om overwonnen te worden en dat een mens er sterker uit tevoorschijn kan komen. In combinatie met het streven om te reiken naar het hoogst haalbare, spreekt die houding hem bijzonder aan. In zijn schilderijen heeft de kunstenaar een equivalent voor die opbouwende grondhouding gevonden.
Nieuwe uitdagingen aangaan. Onvoorwaardelijk en vol overtuiging kiezen voor een constructieve opstelling. Het maximale rendement uit de mogelijkheden halen. Het zijn elementen van een levenshouding die past bij Frank Dammers. Toen hij in 2004 kennismaakte met enkele survivors van 9/11, voelde hij verwantschap met hen en een behoefte om in artistiek opzicht iets met dat gegeven te doen. Zijn schilderkunst kreeg daardoor een nieuwe impuls die in de VS niet onopgemerkt bleef. Sindsdien heeft de belangstelling voor zijn werk aan de andere kant van de oceaan een hoge vlucht genomen en overstijgt die belangstelling alle landsgrenzen.
De meest indrukwekkende vondsten worden vaak gedaan langs moeilijk begaanbare wegen. Het leven van Frank Dammers ging tot nu toe niet over geplaveide wegen. Hij is daardoor in positieve zin gelouterd. Zijn levensverhaal is nauwelijks in één roman te vatten en sinds hij zijn eerste stappen in de wereld van de beeldende kunst heeft gezet worden er bijna dagelijks nieuwe interessante hoofdstukken toegevoegd. Hoewel er thematisch gezien geen directe relatie bestaat tussen de schilderijen van Dammers en zijn levensverhaal, kan wel vastgesteld worden dat zijn artistieke oeuvre nauw aansluit bij zijn karakterstructuur en levenshouding.


Na een lange weg vond Frank Dammers in 2002 een nieuw perspectief in de schilderkunst. Hoewel in zijn familie kunstenaars voorkomen had hij daarvoor weinig aandacht besteed aan zijn schildertalenten. Na enkele experimenten, ontwikkelde hij al snel een eigen stijl die verwantschap vertoont met het werk van Mondriaan en Paul Klee. Hoewel het voor de hand ligt om de schilderijen van Dammers te rangschikken onder de geometrisch-abstracte schilderkunst, moet daarbij wel het voorbehoud gemaakt worden dat hij een eigen variant heeft ontwikkeld. Hij bouwt zijn composities intuïtief op, maar maakt daarbij wel gebruik van zijn wiskundige kennis en zijn vermogen om zowel letterlijk als figuurlijk constructief te denken.
Met overgave en jobsgeduld past Frank Dammers ordeningsprincipes toe. Hij rangschikt kleurvlakken net zo lang totdat een beeld ontstaat dat zowel recht doet aan de concrete waarneming van de werkelijkheid als aan de ongebreidelde fantasie van de schilder en zijn behoefte om op een positieve en opbouwende manier naar de werkelijkheid te kijken.

Wim van der Beek
Art critic en publicist